Vandaag maken we een mooie wandeling met gildegids langs de oude Pilgrimsroute in Leiden.
We starten in de Burcht omdat daar de geschiedenis van de Pilgrims begonnen is en eindigen bij de Vlietburg, vanwaar ze met de Mayflower naar Amerika afreisden.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pilgrim_Fathers
Na deze mooie wandeling gaan we lunchen bij Van der Werff in Leiden, van 13.15 tot 14.30 uur alwaar we ons klaar maken voor de rondleiding door oude Het Gravensteen.
https://stadscafevanderwerff.nl/
Deze rondleiding duurt van 15.00 tot 16.00 uur. Ik heb reeds 10 tickets gekocht welke ik jullie na inschrijving bij deze activiteit zal verstrekken.
Sinds de zomer van 2025 organiseert de Pieterskerk in Leiden exclusieve rondleidingen door dit eeuwenoude, voormalige gevangenisgebouw. Dit is een bijzondere kans, aangezien het monument decennialang gesloten is geweest voor het grote publiek.
Tijdens de 60 minuten durende gidsbeurt worden we meegenomen door de middeleeuwse torens, langs de oude kerkeronderdelen en cellen en over de galerij die uitkijkt op de historische executieplaats!
https://pieterskerk.com/gravensteen/
Voorwaarde bij deze activiteit is dat je moet goed ter been bent. Vanwege de smalle kruipdoor-sluipdoor doorgangen, ongelijke vloeren en steile trappen is de tour niet geschikt voor slechtzienden en personen die slecht ter been zijn.
- Deelname geschiedt op eigen risico. Stevige schoenen worden aanbevolen.
- Jassen en tassen kunnen we bij aankomst achterlaten bij de receptie van het Gravensteen.
- LET OP: Er is geen toilet aanwezig in het Gravensteen. We kunnen zo nodig gebruik maken van de toiletten in de Pieterskerk (Kloksteeg 16).
Gravensteen (Leiden) - Wikipedia
Na deze bijzondere rondleiding lopen we verder naar de museummolen De Valk in Leiden, waar we tot 17.00 uur zullen blijven.
Molenmuseum De Valk | Bezoekersinformatie
Als laatste bezoeken we dan het lekkere en gezellige Griekse restaurant Delphi, zo rond de klok van 17.20 uur.
Heb je zin om mee te gaan uiteten bij Delphi, laat me dit dan zo spoedig mogelijk weten. Dan gaan we er met elkaar een heel gezellige afsluiting van maken.
Extra achtergrondinformatie bezienswaardigheden:
Molenmuseum De Valk | Geschiedenis
Molens op de wallen:
Ooit stonden er 19 windmolens op de wallen van Leiden; daarvan is alleen De Valk nog over. De huidige molen heeft twee voorgangers gehad. In 1611 werd op het Valkenburger bolwerk de standerdmolen "De Valck" gebouwd, die in 1667 plaats moest maken voor een houten stellingmolen.
In 1743 werd door het stadsbestuur toestemming gegeven om een nog hogere stellingmolen te bouwen, ditmaal van steen. Dit is de huidige 29 meter hoge molen "de Valk", waarvan de romp in slechts 3 maanden tijd werd neergezet. Er waren maar liefst 4 koppels maalstenen in de molen aanwezig, wat een flinke capaciteit opleverde. Door de afname van de Leidse bevolking en de opkomst van gemotoriseerde maalinrichtingen, kregen de molens het tegen het einde van de 19e eeuw steeds moeilijker. Veel molens zijn in die tijd afgebroken. De Valk bleef echter tot ver in de 20e eeuw meel produceren; zij het de laatste jaren niet meer met windkracht.
Geschiedenis van de Pilgrims in Leiden:
Wie vandaag door de Kloksteeg in Leiden wandelt, vlak bij de Pieterskerk, loopt onbewust over heilige grond van de Amerikaanse geschiedenis.
Hier vestigde zich aan het begin van de zeventiende eeuw (tijdens het12-jarig durende bestand in de 80-jarige oorlog tegen de koning van Spanje) een groep Engelse geloofsvluchtelingen. In Leiden vonden The Pilgrims tijdelijk een thuis. Ze waren afkomstig uit Engeland en waren zogenaamde puriteinen die zich hadden losgemaakt van de Engelse Anglicaanse staatskerk omdat ze vonden dat die nog te veel op het katholicisme leek. Hun kritische houding werd niet geaccepteerd. Daarom staken The Pilgrims in 1608 de Noordzee over om zich in het geloofstollerantere Holland te vestigen. Eerst in Amsterdam maar ruim een jaar later in Leiden.
The Pilgrims groeiden uit tot zo’n driehonderd leden, die zich voornamelijk vestigden in de buurt van de Pieterskerk. Ze woonden en werkten in de smalle straten rond de Kloksteeg en de huidige Beschuitsteeg. De meesten waren eenvoudige ambachtslieden: wevers, drukkers en schoenmakers. Hun geestelijk leider was John Robinson, een geleerde en predikant die zich inschreef aan de Universiteit van Leiden. Robinson was een man van intellect en verdraagzaamheid. Zijn woning, vlak bij de Pieterskerk, diende ook als kerkruimte voor de gemeenschap. In de gevel van het Jean Pesijnhofje (kloksteeg 21) is dit nog op een ingemetselde steen zichtbaar.
Ondanks hun religieuze vrijheid bleef het leven in Leiden zwaar. De Pilgrims leefden bescheiden en zagen hun kinderen steeds meer “verhollandsen”. Na ruim tien jaar besloot een aantal van hen dat het tijd was voor een nieuwe start. Niet in Leiderdorp of Katwijk maar ‘aan de andere kant van de wereld’ ofwel de Nieuwe Wereld.
In 1620 vertrok een deel van de groep via de Leidse Vliet, waar nog een beeldje staat, via Delfshaven en Southampton in Engeland met het schip Mayflower richting Amerika. Zij worden gezien als de grondleggers van de huidige Verenigde Staten. Ze namen een stukje Leids cultureel erfgoed mee de plas over: Leidens Ontzet.
Van Thanksgiving wordt beweerd dat dit gebeuren geïnspireerd is op ons Ontzet. Leidens Ontzet was immers een soort dankdag voor de gekregen vrijheid. Thanksgiving is een dankfeest voor een succesvolle oogst.
Het afstammen van een van deze Pilgrims is in Amerika hetzelfde als wat voor Europeanen ‘van adelijke afkomst’ is. Het betekent heel wat. Presidenten Roosevelt (Teddy en Franklin) en Bush (George H.W. en George H) zijn nazaten van de Leidse Pilgrims. Opvallend is dat in de naam van FDR nog een stukje Leidse geschiedenis verborgen zit. Delano in Franklin Delano Roosevelt is een verbastering van De Lannoy of de la Noye. Dat was weer een naam die textielmigranten eind 16e eeuw vanuit het zuiden naar Leiden brachten.
Reacties